Ekonomi

Euro Bölgesi çift tabanlı resesyonun eşiğinde

Brexit’in olumsuz tesiri, koronavirüs hadise sayısındaki artışla sıkılaşan kısıtlamalar ve aşılamanın yavaş bir seyir izlemesinin, Euro Bölgesi iktisadını “çift dipli” yahut “W tipi” resesyona sürükleyeceği belirtiliyor.

BÜYÜME VE İSTİHDAM TELİKEDE

Koronavirüs salgını, 450 milyonluk nüfusa sahip AB’de gündelik hayatı etkilemeye, başta büyüme ve istihdam olmak üzere iktisat için tehdit oluşturmaya devam ediyor.

Uzmanlar, bir yıldan uzun süren bir zorluğun akabinde Euro Bölgesi’nde ekonomik toparlanmanın yılın 2. çeyreğinde başlamasını öngörüyor.

KONAKLAMA, SEYAHAT, TURİZM BÖLÜMLERİ ETKİLENDİ

Salgından en çok etkilenen kesimlerden turizm, konaklama, hava yolları, seyahat, yeme-içme ve dokumada firmalar iflasın eşiğine gelirken, kimi bölümlerde faaliyet gösteren şirketler de hayatta kalma çabası veriyor.

Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz oranlarını çok düşük düzeyde tutması, kamu, hanehalkı ve şirketlerin çok düşük faizle borçlanabilmesi, ECB’nin sağladığı toplam 1 trilyon 850 milyar euroluk dayanak ve AB’nin 750 milyar euroluk kurtarma paketi, AB’de koronavirüs krizine deva olamadı.

Ekonomik toparlanma üzerindeki baskı nedeniyle bölge iktisadı, bu yılın başında tekrar küçülmeye hazırlanırken, koronavirüs hadise sayılarının yine artmasıyla Euro Bölgesi iktisadının çift tabanlı resesyona sürükleneceği belirtiliyor.

Teknik olarak, resesyon; “üst üste iki çeyrek GSYH’de küçülme yaşanması” olarak tabir edilirken, “ekonominin resesyondan çıkışa geçtikten sonra tekrar küçülmeye girmesi” ise “W tipi resesyon” ya da “çift tabanlı resesyon” olarak isimlendiriliyor.

AB’NİN AŞI STRATEJİSİ

Salgının 2. dalgasında kimi ülkelerde her zamankinden daha sıkı uygulanan kısıtlamalara rağmen koronavirüs mutasyona uğramış öteki cinsinin İngiltere ve Hollanda’da görülmesinin akabinde AB ülkelerinde olay sayılarının gelecek günlerde süratle artmasından kaygı ediliyor.

Aşılama programlarının yavaş ilerlediği 27 üyeli AB’de, hakikat ölçüde doz sağlamadaki başarısızlığı nedeniyle AB’nin yürütme organı Avrupa Kurulu, tenkitlerin odağında yer alıyor.

AŞIDA FİYATI VE SAKLAMA ŞARTLARINA NAZARAN SEÇİM

Haziran 2020’de koronavirüse karşı aşının sağlanması için Birlik olarak müzakere etme konusunda anlaşan AB, hem kıymetli ve hem de eksi 70 ila 80 santigrat derecede dondurulup koruma edilmesi ve nakliyenin de bu biçimde yapılması gereken BioNTech-Pfizer aşısından yüksek sayıda sipariş vermek konusunda isteksiz kaldı.

Avrupa basınında, birçok AB üyesi ülkenin, dondurulması gerekmeyen daha ucuz AstraZeneca aşısını satın almak istediği belirtilirken, “Almanya’nın, Eylül 2020’deki görüşmelerde başka AB ülkelerini fazladan BioNTech-Pfizer aşısı siparişi için ikna etmeyi denediği lakin başarısız olduğu” biçiminde haberler yer aldı.

AB üyelerinin sıhhat yetkilileri, ülkelerinin Aralık 2020 ve Ocak 2021’de beklenenden daha az sayıda aşı almasından rahatsız olduklarını aktardı. Düzenledikleri basın toplantılarında, aşılarla ilgili bir dizi soru yağmuruna tutulan AB yetkilileri de aşılama programlarının uygulanmasındaki ana sorunun “üretim kapasitesi” olduğunu ileri sürdü.

AB’NİN AŞI ALIMI VE AŞILAMA PLANLAMASINA AİT STRATEJİSİ BAŞARISIZ MI OLDU

Koronavirüsün mutasyona uğramış öbür çeşidinin giderek yaygınlaşması, Avrupa’da birtakım ülkelerin aşı stratejilerini hayata geçirmekte zorluk yaşayacağı tasalarına yol açıyor. AB’ye yönelik tenkitler, “AB’nin kronavirüs aşısının uygulanması konusunda yeknesak bir usul benimsediği fakat bunu pratiğe dökmek için gerekli mali imkanlara ve uzmanlığa sahip olmadığı” istikametinde oluyor.

İsrail, ABD ve İngiltere üzere ülkelerin aşı yapılan kişi sayısında çok daha ileride olması Avrupa basınında bugünlerde sık sık gündeme gelirken, AB, “yeterli ölçüde hazır aşı almadığı ve bunları kullanıma ağır aksak soktuğu için aşı konusundaki gecikmelerden” sorumlu tutuluyor.

Brexit sonrasında yaşanması öngörülen karışıklığın şimdi ortaya çıkmadığı İngiltere’de ise ülkenin, koronavirüs aşısının geliştirilmesi ve uygulanması konusunda Avrupa’daki en ileri ülke olduğunu daha yılın birinci günlerinden itibaren göstermesi dikkati çekti.

Pfizer-BioNTech tarafından geliştirilmiş aşı ile Oxford Üniversitesi ve AstraZeneca tarafından geliştirilen İngiltere-İsveç ortak eseri lokal aşı, İngiltere’de 2 milyondan fazla beşere uygulanırken, AB’de ise şimdi bu düzeye gelinemedi.

GSYH’DE ARKA ARDA İKİNCİ DÜŞÜŞ İÇİN SAHNE HAZIR

Brexit nedeniyle yaşanan ticaret kesintilerine koronavirüs aşısının uygulanmasındaki gecikme ve koronavirüsün mutasyona uğramış çeşidi de eklenince Euro Bölgesi’nde GSYH’de arka arda 2. düşüş için sahnenin hazır olduğu belirtiliyor.

Bu yılın birinci çeyreğinde GSYH’de öngörülen düşüşün, 2020’nin başındakinden az olması beklenirken, ECB ve borçlu hükümetler üzerinde daha fazla mali takviye sağlamaya yönelik baskının da artacağı kestirim ediliyor.

KURUMLAR DA BÜYÜME BEKLENTİLERİNİ DÜŞÜRDÜ

Daha evvel Euro Bölgesi iktisadının bu yılın ocak-şubat devrinde yüzde 1,3 büyüyeceği öngörüsünde bulunan Bloomberg Economics, varsayımını yüzde 4 küçülme olarak revize etti.

JP Morgan, Euro Bölgesi’nin geçen yılın son çeyreğinde yüzde 9 ve 2021’in birinci çeyreğinde yüzde 1 küçülmesini beklerken, UBS, birinci çeyrekteki yüzde 2,4 büyüme beklentisini yüzde 0,4 düşüşe çekti.

“BELİRSİZLİK BÜYÜK”

Goldman Sachs Group Inc. ise büyük belirsizlik ve “risklerin aşağı istikamette daha da eğimli olduğu” hafif bir daralma öngörüyor.

Euro Bölgesi’nin önde gelen ekonomik araştırma kuruluşları Alman İktisat Araştırma Enstitüsü, İsviçre Araştırma Enstitüsü ve İtalya Ulusal İstatistik Enstitüsü, geçen ay, artan koronavirüs olay sayısı ve iktisatların kısmen de olsa kapanmasının tesiriyle 2021’in birinci çeyreği için iddialarını aşağı istikametli revize etti.

Euro Bölgesi için 2021 birinci çeyrek büyüme kestirimini yüzde 1,5’ten yüzde 0,7’ye çeken kimi kuruluşlar, büyümenin 2. çeyreğe kadar yüzde 3’e ulaşmasını beklemediklerini belirtiyor.

Allianz SE, 18 Aralık 2020’de yayımladığı raporda Euro Bölgesi’nin Almanya, Fransa ve İtalya üzere kilit ekonomilerinde koronavirüs hadise sayılarının artması, salgının yayılmasını önlemek için uygulanan kısıtlamaların sıkılaştırılması ve bunların 2021’e uzatılmasının bölge iktisadının yıla zayıf başlayacağının işareti olduğunu aktararak, uzun bir resesyon riskinin arttığına dikkati çekti.

ÜYE ÜLKELER ORTASINDAKİ FARKLILIKLAR

Euro Bölgesi iktisadının 2023’e kadar salgın öncesi düzeyine geri dönmesi beklenmiyor.

AB’ye üye ülkeler ortasında iktisada ait büyük farklılıkların olması da dikkati çekiyor.

Avrupa’nın lokomotif ülkesi Almanya’da, salgının yayılmasını önlemek emeliyle alınan sert tedbirlere rağmen fabrikalar açık kalırken, hükümet, hayat için zarurî olmayan iş yerlerini kapattı. Fabrikaların açık kalmasının endüstriye dayalı Alman iktisadına yaradığı belirtiliyor.

Almanya’da, koronavirüs olay sayısı ve vefatlar artarken, aşılamada yavaş ilerleme olması tenkitleri beraberinde getiriyor.

Ülkede geliştirilen BioNTech aşısının Almanya’da değil de öbür ülkelerde daha süratli kullanıma girmesi tenkit konusu olurken, daha evvel BioNTech ile daha çok aşının tedariki için kontrat yapılması gerektiği belirtiliyor. AB’nin birinci aşı alımı için yalnızca 3 milyar euro ayırması da reaksiyonla karşılanıyor.

Ekonomik gücüne ve aşının ülkede bulunmasına rağmen Almanya’da aşılamanın yavaş yürüdüğü de bir öteki tartışma konusu olarak dikkati çekiyor. Bunun ülkenin aşı stratejisinin hakikat olmadığından kaynaklandığı belirtiliyor.

Almanya Başbakanı Angela Merkel’in, dün, ülkede salgının yayılmasını önlemek emeliyle alınan sert tedbirlere en az 2 ay daha devam edilmesi gerektiğini söylediği öne sürüldü.

NÜFUSUN BÜYÜK KISMI AŞILANIRSA EKONOMİK TOPARLANMANIN HIZLANMASI BEKLENİYOR

Almanya’dan sonra Euro Bölgesi’nin 2. büyük iktisadı Fransa’da, iktisat hizmetlere daha fazla bağımlı olduğu için koronavirüsün neden olduğu sıhhat ve ekonomik krizi derinden hissediliyor.

Fransa’da hükümet, bu yıl baz tesiriyle yüksek büyümenin güç olacağını öngörürken, aşı kampanyasının yavaş ilerlemesi nedeniyle tenkitlere maruz kalıyor.

Bu ortada, birtakım AB ülkelerinde kamu borç yükünün koronavirüs krizi sebebiyle alınan tedbirler sonucu rekor seviyelere çıkması da telaşlara neden oluyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), 2020’de Almanya’nın kamu borcunun GSYH’ye oranının yüzde 74’e ulaşacağı öngörüsünde bulunurken, Fransa’da bu sayının yüzde 116 ve İtalya’da yüzde 160 olacağı iddia ediliyor.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu